หน้าแรก › สถานที่ › วัดไชยวัฒนาราม
วัดไชยวัฒนาราม ที่มั่นริมน้ำในศึกเสียกรุง
วัดไชยวัฒนารามตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งตะวันตก ปรางค์ประธานแบบขอมและเมรุทิศที่เรียงล้อมทำให้เป็นวัดที่สวยที่สุดแห่งหนึ่งของอยุธยา และเป็นจุดชมพระอาทิตย์ตกยอดนิยม ในศึกเสียกรุงครั้งที่ 2 วัดนี้เป็นที่มั่นด้านตะวันตกเฉียงใต้ของฝ่ายไทย ต้านทัพพม่าได้เก้าวันก่อนแตก ไม่นานก่อนพระนครทั้งเมืองจะตกอยู่ในมือข้าศึก
ที่นี่ในแต่ละสมัย
วัดใหญ่ริมแม่น้ำที่สมเด็จพระเจ้าปราสาททองสร้างเมื่อ พ.ศ. 2173 ปรางค์ประธานแบบขอมล้อมด้วยปรางค์รายและเมรุทิศ เป็นวัดหลวงที่ใช้ประกอบพระราชพิธีของราชสำนัก
ในศึกปลาย พ.ศ. 2309 ถึงต้น พ.ศ. 2310 ฝ่ายไทยใช้วัดนี้เป็นที่มั่นด้านตะวันตกเฉียงใต้ งานที่อิงพงศาวดารพม่าว่าที่มั่นวัดไชยวัฒนารามต้านทัพพม่าได้เก้าวันก่อนแตก
หลังกรุงแตก วัดถูกทิ้งร้าง พระพุทธรูปในเมรุทิศถูกทำลายเศียรและถูกลักลอบขุดหาของมีค่า
สมัยกรุงธนบุรีและอีกหลายรัชกาล วัดยังร้าง ซากปรางค์ริมน้ำกลายเป็นหมุดหมายของเรือที่ล่องผ่าน
จุดชมพระอาทิตย์ตกริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่ได้รับความนิยมที่สุดของอยุธยา กรมศิลปากรบูรณะในทศวรรษ 2530
วัดหลวงริมน้ำ
สมเด็จพระเจ้าปราสาททองสร้างวัดไชยวัฒนารามเมื่อ พ.ศ. 2173 บนที่ดินที่เล่ากันว่าเคยเป็นบ้านของพระราชมารดา ผังวัดได้แรงบันดาลใจจากศิลปะขอม ปรางค์ประธานล้อมด้วยปรางค์รายสี่มุมและเมรุทิศแปดหลังที่มีพระพุทธรูปทรงเครื่องประดิษฐานภายใน ในช่วงปลายกรุงศรีอยุธยาวัดนี้ยังเป็นวัดหลวงที่ราชสำนักใช้ประกอบพระราชพิธี
ที่มั่นด้านตะวันตกเฉียงใต้
เมื่อทัพพม่าบีบวงล้อมเข้ามาในต้น พ.ศ. 2310 ฝ่ายไทยตั้งที่มั่นตามวัดใหญ่รอบพระนคร วัดไชยวัฒนารามซึ่งมีกำแพงและอาคารก่ออิฐแข็งแรงเป็นหนึ่งในนั้น งานที่อิงพงศาวดารพม่าเล่าว่าที่มั่นนี้ต้านทัพพม่าได้เก้าวันก่อนแตก ในช่วงเดียวกับที่ค่ายจีนที่คลองสวนพลูและค่ายบ้านโปรตุเกสแตก แนวป้องกันนอกพระนครด้านใต้จึงหมดลงในเดือนมีนาคม เหลือเพียงกำแพงพระนครที่ต้องรับศึกจนถึงคืนวันที่ 7 เมษายน
ช่วงเวลานั้นพระยาตากอยู่ที่ระยองแล้ว และกำลังเจรจาให้พระยาจันทบุรีร่วมกอบกู้บ้านเมือง
ชมพระอาทิตย์ตก
หลังเสียกรุง วัดร้างไปนาน พระพุทธรูปในเมรุทิศถูกทำลายเศียร กรมศิลปากรบูรณะในทศวรรษ 2530 วันนี้เป็นจุดชมพระอาทิตย์ตกที่ได้รับความนิยมที่สุดของอยุธยา ควรมาก่อนพระอาทิตย์ตกราวหนึ่งชั่วโมงเพื่อเดินชมรอบระเบียงคดและเลือกมุมถ่ายรูป ช่วงที่ภาครัฐจัดกิจกรรมยามค่ำ วัดนี้มักเปิดไฟให้ชม
วัดไชยวัฒนารามในเรื่องของพระเจ้าตาก
วัดนี้สร้างในรัชกาลสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง ก่อนพระเจ้าตากเกิดราวหนึ่งร้อยปี ในวัยหนุ่มของพระเจ้าตาก วัดยังเป็นวัดหลวงริมน้ำที่สำคัญ เมื่อสงครามมาถึง วัดกลายเป็นที่มั่นด้านนอกพระนคร และเมื่อที่มั่นนี้แตกในเดือนมีนาคม 2310 แนวรับด้านใต้ของพระนครก็แทบไม่เหลือ
หลังสงครามวัดถูกทิ้งร้างนานกว่าสองร้อยปี ก่อนกรมศิลปากรบูรณะและเปิดให้ชม ในทริปยามเย็นของเว็บนี้ วัดไชยวัฒนารามอยู่ช่วงแดดเย็น ก่อนมื้อค่ำริมแม่น้ำฝั่งเดียวกัน
ถ้าไปช่วงงานประจำปีของจังหวัด บางปีมีการจัดแสงไฟและการแสดงยามค่ำที่วัดนี้ ควรตรวจสอบตารางในหน้างานของเว็บนี้หรือประกาศของจังหวัด
วัดอยู่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา นอกเกาะเมือง ต้องขับรถอ้อมข้ามสะพาน ควรเผื่อเวลาเดินทางราว 10–15 นาทีจากกลางเกาะ
ข้อมูลการเที่ยวชม
- ค่าเข้าชม: ชาวไทย 10 บาท ชาวต่างชาติ 80 บาท ตามอัตรากรมศิลปากร (ข้อมูลปี 2568–2569) และมีบัตรรวมหลายโบราณสถาน
- เวลาเปิดอาจต่างกันในช่วงจัดงานยามค่ำ ควรตรวจสอบก่อนเดินทาง
- มาก่อนพระอาทิตย์ตกราวหนึ่งชั่วโมง จะมีเวลาเดินชมและเลือกมุมถ่ายภาพ
- แต่งกายสุภาพ และไม่ปีนฐานปรางค์หรือเมรุทิศ
เวลาและค่าเข้าชมอาจเปลี่ยนแปลง ควรตรวจสอบก่อนเดินทาง
คำถามที่พบบ่อย
วัดไชยวัฒนารามสร้างเมื่อไร
พ.ศ. 2173 โดยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง
วัดไชยวัฒนารามเกี่ยวกับการเสียกรุงอย่างไร
เป็นที่มั่นด้านตะวันตกเฉียงใต้ของฝ่ายไทย ต้านทัพพม่าได้เก้าวันก่อนแตก ตามงานที่อิงพงศาวดารพม่า
ปรับปรุงล่าสุด 11 พฤศจิกายน 2569