วัดพิชัยสงคราม อยุธยา จุดเริ่มตีฝ่าวงล้อมพม่าของพระยาตาก

วัดริมฝั่งตะวันออกของแม่น้ำป่าสัก สมัยนั้นเรียกว่าวัดพิชัย อาคารที่เห็นเป็นแบบอยุธยาตอนปลาย มีอุโบสถและวิหารขนาดใหญ่ ผู้ศึกษาบางคนอ้างแผ่นทองแดงที่บ่งว่าวัดสร้างหรือบูรณะไม่นานก่อนสงคราม

หลังศึกวัดสังฆาวาสในเดือนพฤศจิกายน 2309 พระยาตากย้ายมาตั้งค่ายที่ค่ายเดิมของพระยาเพชรบุรีใกล้วัดพิชัย เย็นวันเสาร์ที่ 3 มกราคม 2310 พระยาตากนำทหารราว 500–1,000 คน (แต่ละแหล่งให้ตัวเลขต่างกัน) ตีฝ่าวงล้อมพม่าออกจากที่นี่ เลียบคลองข้าวเม่าไปทางตะวันออก เรื่องเล่าท้องถิ่นว่าพระยาตากมาอธิษฐานที่วัดก่อนออกศึก

ระหว่างที่พระเจ้าตากรวบรวมกำลังอยู่ที่ระยองและจันทบุรี วัดพิชัยอยู่ในแนวที่ทัพพม่ายึดไว้จนกรุงแตก และร้างลงพร้อมพระนคร

สมัยกรุงธนบุรี ชาวบ้านกลับมาตั้งถิ่นฐานริมแม่น้ำป่าสักอีกครั้ง เรื่องการตีฝ่าวงล้อมของพระเจ้าตากถูกเล่าสืบต่อกันในย่านนี้

วัดที่ยังมีพระสงฆ์ ชาวบ้านเติมคำว่า “สงคราม” ต่อท้ายชื่อในสมัยรัตนโกสินทร์ เพื่อรำลึกว่าที่นี่คือจุดเริ่มของการกู้ชาติ ผู้คนมาไหว้พระและรำลึกถึงพระเจ้าตากสิน